De likertschaal: wat is het en wanneer gebruik je hem?

← Kennisbank · Meten en analyseren

Een likertschaal is een reeks antwoordopties die loopt van helemaal mee oneens tot helemaal mee eens, vaak met een neutrale optie ertussenin. Je herkent hem uit bijna elke enquête: hij is simpel voor de invuller en levert jou cijfers op die je makkelijk kunt vergelijken en optellen. In Vraply maak je een likertschaal met het matrix-vraagtype, waarbij je je stellingen onder elkaar zet met dezelfde schaal ernaast. Alle 18 vraagtypes zijn gratis te gebruiken, dus je kunt gelijk aan de slag.

Benieuwd wanneer je deze schaal het beste inzet, hoeveel punten je kiest en hoe je de antwoorden achteraf analyseert? Dat lees je hieronder, met letterlijke voorbeeldstellingen die je zo kunt overnemen.

Hoe een likertschaal werkt

Bij een likertschaal reageert iemand op een stelling, bijvoorbeeld "ik voel me gewaardeerd door mijn team", met een van de antwoordopties op de schaal. Elke optie krijgt een cijfer, van 1 voor helemaal mee oneens tot 5 of 7 voor helemaal mee eens, zodat je de antwoorden achteraf kunt optellen en vergelijken tussen groepen of over tijd.

Voorbeeldstellingen om mee te starten

Een likertschaal werkt het beste met een stelling, niet met een vraag. Een paar voorbeelden die je direct kunt gebruiken of aanpassen aan je eigen situatie:

• "Ik voel me welkom bij deze organisatie."
• "Ik krijg voldoende informatie om mijn werk goed te doen."
• "De communicatie over veranderingen is duidelijk."
• "Ik zou deze cursus aanbevelen aan een collega."
• "Ik voel me serieus genomen als ik feedback geef."

Zet bij elke stelling dezelfde vijf of zeven antwoordopties, van helemaal mee oneens tot helemaal mee eens, zodat invullers niet elke keer opnieuw hoeven na te denken over wat de schaal betekent.

5 of 7 punten kiezen

De meest gebruikte varianten zijn 5 of 7 punten. Een schaal van 1 tot 5, van helemaal mee oneens tot helemaal mee eens met een neutrale optie in het midden, is snel in te vullen en werkt goed voor de meeste enquêtes. Een schaal van 1 tot 7 geeft net iets meer nuance, handig bij onderzoek waar kleine verschillen ertoe doen, bijvoorbeeld als je twee bijna gelijke teams met elkaar wilt vergelijken.

Vuistregel: kies 5 punten voor korte, laagdrempelige enquêtes en 7 punten als je preciezere resultaten nodig hebt.

De neutrale middenoptie: wel of niet?

Een schaal met een oneven aantal punten heeft een duidelijk midden, zoals "neutraal" of "niet mee eens, niet mee oneens". Dat geeft mensen die er echt geen mening over hebben een eerlijk antwoord, in plaats van dat ze gedwongen worden een kant te kiezen. Het risico is dat sommige invullers de neutrale optie kiezen uit gemak, ook als ze wel een mening hebben. Wil je mensen net dat duwtje geven om een kant te kiezen, kies dan voor een schaal met een even aantal punten, zoals 4 of 6, zonder middenoptie. Voor de meeste enquêtes is een middenoptie de eerlijkste keuze.

Zo analyseer je de antwoorden

Zet elke antwoordoptie om in een cijfer en bereken per stelling het gemiddelde, zodat je in één oogopslag ziet welke stellingen goed scoren en welke aandacht vragen. Combineer je meerdere stellingen over hetzelfde onderwerp, dan kun je ze optellen of middelen tot één score per thema, bijvoorbeeld betrokkenheid of vertrouwen in de leiding. Kijk ook naar de verdeling, niet alleen het gemiddelde: een stelling waar de helft het helemaal mee eens is en de andere helft helemaal mee oneens, vraagt om een ander gesprek dan een stelling waar bijna iedereen in het midden zit. In Vraply zie je deze verdeling direct terug in je resultaten, inclusief de mogelijkheid om uit te splitsen zodra er genoeg antwoorden binnen zijn.

Wanneer je de likertschaal inzet

De likertschaal past goed bij stellingen over mening, houding of ervaring, denk aan tevredenheid, vertrouwen of betrokkenheid bij klanttevredenheid meten of een medewerkerstevredenheidsonderzoek. Voor een enkel meetmoment zoals een aankoop kun je beter kiezen voor CSAT, en voor de kans dat iemand je aanbeveelt is NPS een betere keuze.

Tips voor duidelijke stellingen

Schrijf elke stelling zo dat er maar één ding tegelijk in staat, anders weet je niet waar iemand het precies mee eens of oneens is. Vermijd dubbele ontkenningen zoals "ik vind het niet oneens dat...", en houd de zinnen kort en concreet. Wissel positieve en negatieve stellingen af, zo voorkom je dat mensen klakkeloos hetzelfde antwoord aanklikken zonder goed te lezen.

Aan de slag

1. Maak een gratis account aan en start een nieuwe enquête.
2. Kies het matrix-vraagtype en voer je stellingen in, elk met dezelfde schaal ernaast.
3. Kies voor 5 of 7 punten, met of zonder neutrale middenoptie.
4. Deel je enquête via link of QR-code en bekijk de live resultaten.

Benieuwd hoe je een likertschaal combineert met andere vraagtypes? Bekijk voorbeeldvragen of lees hoe je een goede enquête maakt.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een likertschaal en een gewone beoordelingsschaal?

Een likertschaal meet altijd een mening of houding via een stelling, van mee oneens tot mee eens. Een gewone beoordelingsschaal, zoals sterren of een cijfer, meet vaak een algemene waardering van een ervaring of product. Beide zijn schalen, maar een likertschaal draait om instemming met een uitspraak, niet om een losse waardering.

Moet ik altijd een neutrale middenoptie toevoegen?

Niet per se, maar voor de meeste enquêtes is het de eerlijkste keuze. Een middenoptie voorkomt dat mensen zonder mening gedwongen een kant kiezen, wat je resultaten kan vertekenen. Wil je juist een duidelijke stellingname uitlokken, dan kun je bewust kiezen voor een schaal zonder middenoptie, zoals 4 of 6 punten.

Hoeveel stellingen zet ik in één likertvraag?

Houd het overzichtelijk met een stuk of vijf tot acht stellingen per onderwerp, zodat invullers niet afhaken. Wil je meerdere thema's meten, verdeel de stellingen dan over losse matrixvragen per thema. Zo blijft je enquête behapbaar en blijven de antwoorden betrouwbaar, ook bij een langere vragenlijst.

Kan ik een likertschaal ook gebruiken voor klanten in plaats van medewerkers?

Zeker, een likertschaal werkt net zo goed voor klanten, leden of ouders. Denk aan stellingen als "ik vertrouw deze organisatie" of "de service voldoet aan mijn verwachtingen". De schaal zelf verandert niet, alleen de stellingen pas je aan op je doelgroep en het onderwerp dat je wilt meten.

Maak gratis een account aan en voeg vandaag nog een matrixvraag als likertschaal toe aan je enquête.

Lees ook

• Wat is een goede enquetescore? Benchmarks per branche
• Welke beoordelingsschaal kies je? Sterren, cijfers, smileys of NPS
• eNPS meten: hoe tevreden zijn je medewerkers echt?